عینکی که هنگام لیزر موهای زائد روی چشم مراجعهکننده قرار میگیرد، صرفاً یک عینک تیره یا وسیلهای برای کاهش نور فلاش نیست.
عینک محافظ بیمار در کلینیک لیزر باید براساس نوع دستگاه، طول موج خروجی، سطح حفاظتی موردنیاز و ناحیه درمان انتخاب شود تا نور مستقیم، بازتابی یا پراکنده به چشم نرسد.
در این مقاله بررسی میکنیم عینک محافظ بیمار چه مشخصاتی باید داشته باشد، چه تفاوتی با عینک اپراتور دارد و کلینیک پیش از هر جلسه باید چه مواردی را کنترل کند. پس در ادامه مقاله همراه ما باشید.
ویژگیهای عینک محافظ بیمار در کلینیک لیزر
1- سازگاری با طول موج دستگاه
مهمترین ویژگی عینک محافظ بیمار در کلینیک لیزر، سازگاری آن با طول موج دستگاه است. عینکی که برای یک دستگاه دایود یا Nd:YAG مناسب است، لزوماً برای الکساندرایت یا دستگاه IPL مناسب نخواهد بود.
در کلینیک باید پیش از انتخاب عینک موارد زیر کنترل شوند:
- نوع دستگاه؛ مانند دایود، الکساندرایت، Nd:YAG یا IPL
- طول موج یا طیف خروجی دستگاه
- توان و شرایط عملکرد دستگاه
- محافظ پیشنهادی در دفترچه سازنده
- مشخصات ثبتشده روی عینک یا بستهبندی آن
2- میزان حفاظت یا OD مناسب
در محافظهایی که دارای فیلتر اپتیکی هستند، چگالی نوری یا OD نشان میدهد شدت پرتو در طول موج مشخص تا چه اندازه کاهش پیدا میکند. انتخاب OD نباید فقط براساس عبارتهایی مانند OD5 یا OD6 انجام شود؛ زیرا این مقدار باید در کنار محدوده طول موج بررسی شود.
عدد OD بالاتر نیز همیشه به معنای انتخاب بهتر برای هر دستگاه نیست. مقدار موردنیاز باید از دفترچه دستگاه، دیتاشیت محصول یا توصیه سازنده استخراج شود.
3- پوشش کامل اطراف چشم
عینک بیمار باید تا حد امکان از ورود نور از قسمتهای بالا، پایین و کنار چشم جلوگیری کند. طراحی کوچک اما کاملاً پوشیده، پل بینی مناسب و قرارگیری ثابت روی صورت از ویژگیهای مهم آن است.
بنابراین محافظی که روی صورت لق میزند یا در اطراف بینی و کنارهها فاصله زیادی دارد، حتی با لنز تیره انتخاب مطمئنی نیست.
4- ثابت ماندن هنگام درمان
بند یا ساختار نگهدارنده عینک باید به شکلی باشد که در زمان حرکت بیمار، تغییر وضعیت تخت یا تماس اپراتور با صورت جابهجا نشود. در عین حال، محافظ نباید فشار آزاردهندهای به پل بینی، اطراف چشم یا پوست وارد کند.
اپراتور باید پیش از فعالکردن دستگاه مطمئن شود:
- هر دو چشم کاملاً پوشیدهاند.
- عینک روی صورت حرکت نمیکند.
- بند آن بیشازحد شل یا سفت نیست.
- بیمار نمیتواند ناخواسته از زیر محافظ محیط را ببیند.
5- تفاوت با عینک اپراتور
عینک اپراتور باید علاوه بر کاهش طول موج خطرناک، دید کافی برای مشاهده پوست، کار با هندپیس و کنترل دستگاه ایجاد کند. به همین دلیل میزان عبور نور مرئی یا VLT برای اپراتور اهمیت بیشتری دارد.
در مقابل، محافظ بیمار معمولاً پوشیدهتر و گاهی کاملاً مات طراحی میشود. زیرا بیمار نیازی به مشاهده محیط درمان ندارد. بااینحال، تیره یا مات بودن بهتنهایی نشانه ایمنی نیست و سازگاری با دستگاه همچنان باید تأیید شود.
6- سلامت فیزیکی و کیفیت ساخت
عینک محافظ نباید دارای ترک، شکستگی، خراش عمیق، تغییر شکل یا قسمت شلشده باشد. حتی یک فاصله کوچک در اطراف چشم یا آسیب به فیلتر میتواند میزان حفاظت را کاهش دهد.
همچنین محافظها باید پیش از هر جلسه بررسی و در صورت آسیبدیدگی از چرخه استفاده خارج شوند.
7- قابلیت تمیزکردن و ضدعفونی ایمن
از آنجا که عینک بیمار با پوست صورت تماس مستقیم دارد، باید پس از هر مراجعهکننده مطابق دستورالعمل سازنده تمیز و ضدعفونی شود. استفاده از مواد شیمیایی نامناسب، الکل یا پاککنندههای ساینده ممکن است به پوشش محافظ یا بدنه عینک آسیب برساند.
کلینیک باید روش مشخصی برای این موارد داشته باشد:
- پاکسازی محافظ بعد از هر بیمار
- استفاده از ماده سازگار با جنس محصول
- خشککردن بدون ایجاد خراش
- نگهداری در محفظه تمیز و بسته
- بررسی ظاهری پیش از استفاده مجدد
آیا برای IPL و لیزر میتوان از یک محافظ استفاده کرد؟
فقط زمانی میتوان از یک محافظ یا عینک برای چند دستگاه استفاده کرد که مشخصات آن تمام طول موجها یا طیف خروجی دستگاهها را پوشش دهد و میزان حفاظت موردنیاز هرکدام نیز تأیید شده باشد.
IPL برخلاف لیزر تکطولموجی، طیفی از طول موجها را منتشر میکند. به همین دلیل باید از محافظ مخصوص انتشار چندطولموجی استفاده شود، نه عینکی که صرفاً برای یک طول موج مشخص طراحی شده است.
در درمانهای نزدیک چشم نیز ممکن است طبق دستورالعمل دستگاه به پوشش کاملتر یا ترکیب چند محافظ نیاز باشد.
چه چیزهایی جایگزین عینک محافظ بیمار نیستند؟
موارد زیر نباید بهعنوان محافظ تخصصی چشم استفاده شوند:
- عینک آفتابی
- عینک طبی معمولی
- عینک ایمنی کارگاهی
- بستن چشمها بدون محافظ
- قراردادن پنبه یا دستمال روی پلک
- محافظ دارای مشخصات نامشخص
- عینک اپراتور ناسازگار با دستگاه
رنگ بسیار تیره لنز نیز ثابت نمیکند که محصول در برابر طول موج دستگاه حفاظت ایجاد میکند. مشخصات فنی و تأیید سازگاری از ظاهر عینک مهمتر هستند.
چکلیست بررسی عینک بیمار پیش از شروع لیزر
پیش از فعالشدن دستگاه، اپراتور باید بررسی کند که:
- محافظ با نوع دستگاه و طول موج آن سازگار است.
- میزان حفاظت مطابق دستورالعمل دستگاه انتخاب شده است.
- هر دو چشم بهطور کامل پوشیده شدهاند.
- از کنارهها و اطراف بینی شکاف قابلتوجهی وجود ندارد.
- عینک ترک، شکستگی یا خراش عمیق ندارد.
- بند و اتصالات سالم و ثابت هستند.
- محافظ پس از بیمار قبلی بهدرستی تمیز شده است.
- عینک پیش از روشنشدن یا شلیک دستگاه روی چشم قرار گرفته است.
- بیمار تا پایان کامل کار محافظ را برندارد.
برای مطالعه بیشتر در مورد ایمنی چشم در در کلینیک لیزر میتوانید به مقاله چکلیست ایمنی چشم در کلینیک لیزر موهای زائد مراجعه کنید.
نتیجهگیری
در پاسخ به سؤال «عینک محافظ بیمار در کلینیک لیزر چه ویژگیهایی دارد؟» باید گفت انتخاب صحیح فقط به ماتبودن یا رنگ لنز وابسته نیست. عینک محافظ بیمار در کلینیک لیزر باید با طول موج یا طیف دستگاه سازگار باشد، میزان حفاظت کافی داشته باشد، اطراف چشم را کامل بپوشاند و هنگام درمان ثابت بماند.
سلامت فیزیکی، نظافت اصولی و بررسی عینک پیش از هر جلسه نیز بخشی از ایمنی درمان است. و در آخر به یاد داشته باشید که کلینیک نباید یک محافظ را بدون بررسی مشخصات فنی برای تمام دستگاههای لیزر و IPL استفاده کند.
