عینک مناسب لیزر فایبر چیست؟ این سؤال برای اپراتورهای دستگاههای برش، جوش، حکاکی و مارکینگ اهمیت زیادی دارد. زیرا پرتو بیشتر لیزرهای فایبر صنعتی در محدوده مادون قرمز قرار دارد و با چشم دیده نمیشود. به همین دلیل، کمنور یا بیرنگ بودن محیط به معنای نبود خطر نیست.
عینک مناسب لیزر فایبر باید دقیقاً با طول موج، توان، حالت کاری و مشخصات دستگاه سازگار باشد. رنگ لنز یا عبارت کلی «مخصوص لیزر» برای انتخاب عینک کافی نیست.
در ادامه این مقاله بررسی میکنیم عینک لیزر فایبر باید چه مشخصاتی داشته باشد، OD مناسب چگونه تعیین میشود، آیا عینک ۱۰۶۴ نانومتر برای همه دستگاههای فایبر مناسب است و هنگام خرید باید به چه نکاتی توجه کرد.
عینک مناسب لیزر فایبر چیست و چه مشخصاتی دارد؟
بسیاری از لیزرهای فایبر صنعتی در محدوده نزدیک به ۱۰۶۴ یا ۱۰۷۰ نانومتر کار میکنند؛ برای مثال، برخی منابع فایبر مارکینگ در محدوده ۱۰۶۴ نانومتر و بسیاری از منابع فایبر پرتوان در حدود ۱۰۷۰ نانومتر فعالیت دارند.
بااینحال، همه منابع فایبر طول موج یکسانی نداشته و مشخصات دقیق باید از روی پلاک یا دیتاشیت دستگاه بررسی شود.
یک عینک مناسب لیزر فایبر باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- محدوده حفاظتی آن شامل طول موج دقیق دستگاه باشد.
- مقدار Optical Density یا OD آن برای توان و شرایط کاری دستگاه کافی باشد.
- روی لنز یا بدنه، طول موج تحت پوشش و مقدار OD مشخص شده باشد.
- فریم آن اطراف چشم و کنارههای صورت را بهخوبی پوشش دهد.
- دید کافی برای مشاهده محیط، قطعه و تجهیزات کنترلی فراهم کند.
- دارای اطلاعات فنی، سازنده مشخص و گواهی حفاظتی باشد.
OD برای عینک مناسب لیزر فایبر چقدر است؟
OD نشان میدهد لنز عینک شدت پرتو را در یک محدوده طول موج مشخص تا چه اندازه کاهش میدهد. هرچه OD بالاتر باشد، عبور پرتو در همان محدوده طول موج کمتر خواهد بود.
اما انتخاب بالاترین OD موجود همیشه تصمیم درستی نیست، زیرا ممکن است دید اپراتور را بیشازحد کاهش دهد.
مقدار OD موردنیاز باید براساس موارد زیر محاسبه یا تأیید شود:
- طول موج دستگاه
- توان خروجی
- پیوسته یا پالسی بودن لیزر
- انرژی و مدت پالس
- فاصله اپراتور از پرتو
- احتمال مشاهده مستقیم یا بازتاب پرتو
- نوع عملیات مانند مارکینگ، برش یا جوش
به همین دلیل نمیتوان یک مقدار ثابت مانند OD 4، OD 6 یا OD 7 را برای تمام دستگاههای فایبر توصیه کرد.
محاسبه OD باید توسط مسئول ایمنی لیزر، سازنده دستگاه یا تأمینکننده متخصص انجام شود.
آیا عینک ۱۰۶۴ نانومتر برای تمام لیزرهای فایبر مناسب است؟
خیر. یک عینک با پوشش ۱۰۶۴ نانومتر فقط زمانی مناسب است که طول موج دستگاه واقعاً در محدوده حفاظتی درجشده روی عینک قرار داشته باشد و مقدار OD آن نیز برای توان و نوع کار دستگاه کافی باشد.
برای مثال، عینکی که برای یک دستگاه مارکینگ فایبر کمتوان انتخاب شده است، الزاماً برای دستگاه برش یا جوش فایبر چندکیلوواتی مناسب نیست. شدت پرتو، بازتاب از فلز و شرایط قرارگیری اپراتور در این دستگاهها متفاوت است.
هنگام خرید عینک مناسب لیزر فایبر چه مواردی را بررسی کنیم؟
پیش از خرید، ابتدا از روی دیتاشیت یا پلاک دستگاه طول موج، توان و نوع عملکرد لیزر را مشخص کنید. سپس از فروشنده بخواهید محدوده طول موج و OD لنز را بهصورت مستند ارائه دهد.
از خرید عینکهایی که فقط با عناوینی مانند «عینک سبز لیزر»، «عینک همهکاره» یا «مناسب تمام لیزرها» فروخته میشوند خودداری کنید. عینک آفتابی، عینک جوشکاری و عینک ایمنی معمولی نیز جایگزین عینک تخصصی لیزر نیستند.
همچنین عینک باید مرتب از نظر ترک، خراش عمیق، تغییر رنگ، آسیب پوشش و شکستگی فریم بررسی شود. عینک آسیبدیده حتی اگر مشخصات مناسبی داشته باشد، نباید مورد استفاده قرار گیرد.
نکته مهم ایمنی
عینک محافظ لیزر آخرین لایه دفاعی است و نباید جایگزین کابین بسته، اینترلاک، محافظ مسیر پرتو، علائم هشدار و آموزش اپراتور شود.
در دستگاههای فایبر پرتوان، بازتاب پرتو از فلزات براق نیز میتواند خطرناک باشد. بنابراین باز کردن کابین یا غیرفعالکردن سیستمهای ایمنی دستگاه اقدامی بسیار خطرناک است.
نتیجهگیری
در پاسخ به این سؤال که عینک مناسب لیزر فایبر چیست؟ باید گفت عینکی مناسب است که محدوده حفاظتی آن طول موج دقیق دستگاه را پوشش دهد، OD کافی داشته باشد، اطراف چشم را محافظت کند و اطلاعات فنی آن قابلاعتماد باشد.
برای انتخاب عینک مناسب لیزر فایبر نباید فقط به رنگ لنز، قیمت یا عبارت «مخصوص فایبر» اعتماد کرد.
ابتدا طول موج، توان و حالت کاری دستگاه را مشخص کرده و سپس عینکی را انتخاب کنید که سازگاری آن با این مشخصات بهصورت مستند تأیید شده باشد.
