افت توان سورس لیزر فایبر معمولاً با نشانههایی مانند کاهش سرعت برش، افزایش پلیسه، نفوذ ناقص در ورق یا افت کیفیت حکاکی و مارکینگ دیده میشود. بااینحال، این مشکل همیشه به معنی خرابی مستقیم سورس نیست.
آلودگی شیشه محافظ، اختلال در سیستم خنککاری، نوسان برق، تنظیم نادرست فوکوس یا بازتاب پرتو نیز میتوانند باعث کاهش انرژی رسیده به قطعه شوند.
برای تشخیص درست افت توان سورس لیزر فایبر باید تمام مسیر تولید و انتقال پرتو، از ماژولهای داخلی سورس تا کابل فیبر، هد، لنز و نازل بررسی شود.
در ادامه مقاله « چرا توان سورس لیزر فایبر افت میکند؟» مهمترین دلایل افت توان، نشانههای هر ایراد، روش تشخیص اولیه و ترتیب اصولی عیبیابی را بررسی خواهیم کرد.
مهمترین دلایل افت توان سورس لیزر فایبر
پیش از تعمیر یا تعویض سورس، باید مشخص شود که توان واقعاً در خروجی سورس کاهش یافته یا فقط پرتو ضعیفتری به سطح ورق میرسد. به همین در ادامه به مهمترین دلایل افت توان سورس لیزر فایبر میپردازیم.
۱- آلودگی شیشه محافظ و لنزهای هد برش
گردوغبار، دود، ذرات مذاب یا لکههای روغن روی شیشه محافظ میتوانند بخشی از پرتو را جذب یا پراکنده کنند. در این شرایط، سورس ممکن است توان طبیعی خود را تولید کند، اما انرژی کافی به ورق نمیرسد.
استفاده از چند شیشه محافظ، آببندی مسیر اپتیکی و سامانه تشخیص آلودگی در هدهای صنعتی نشان میدهد که تمیزی اپتیک نقش مستقیمی در پایداری فرایند دارد.
نشانههای احتمالی این مشکل عبارتاند از:
- کاهش ناگهانی کیفیت برش
- داغشدن غیرعادی شیشه محافظ
- تغییر رنگ یا ایجاد نقطه سوختگی روی شیشه
- تفاوت کیفیت برش در ساعات مختلف کار
- بهبود عملکرد پس از تعویض شیشه محافظ
۲- عملکرد نامناسب چیلر
دمای نامناسب آب، کاهش جریان، گرفتگی مسیر یا خرابی پمپ چیلر باعث افزایش دمای ماژولهای سورس میشود. در چنین شرایطی، سورس ممکن است توان را محدود کند، هشدار دما بدهد یا بهطور کامل خروجی را متوقف کند.
در این حالت موارد زیر باید بررسی شوند:
- دمای واقعی آب رفت و برگشت
- مقدار جریان آب
- گرفتگی یا تاخوردگی شیلنگها
- ظرفیت مناسب چیلر برای توان سورس
- تمیزی فیلتر و مخزن
- کیفیت آب طبق دستورالعمل سازنده
- تشکیل شبنم روی اتصالات یا بدنه سورس
دمای آب نباید صرفاً براساس یک عدد ثابت تنظیم شود؛ شرایط محیطی و نقطه شبنم نیز باید در نظر گرفته شوند تا داخل سورس یا کانکتور رطوبت ایجاد نشود.
برای بدست اورد اطالاعات بیشتر در مورد چیلر یا خنک کننده لیزر میتوانید مقاله « آیا همهی لیزرها نیاز به چیلر (خنککننده) دارند؟» مطالعه کنید.
۳- بازتاب پرتو به داخل سورس
فلزات بازتابنده مانند مس، آلومینیوم و برخی آلیاژها میتوانند بخشی از انرژی لیزر را به مسیر اپتیکی بازگردانند. فوکوس نامناسب، کجبودن ورق یا تلاش برای برش ضخامتی خارج از توان دستگاه نیز میزان بازتاب برگشتی را افزایش میدهد.
تکرار این وضعیت میتواند باعث توقف خروجی، فعالشدن حفاظت سورس یا آسیب به اجزای اپتیکی شود.
۴- اتصال نامناسب کانکتور فیبر
کانکتورهایی مانند QBH و Q+ باید کاملاً تمیز، سالم و درست در هد نصب شوند. تماس ناقص، وجود آلودگی یا نصب غیراصولی میتواند انتقال پرتو را مختل کرده و در برخی مدلها هشدار اتصال ایجاد کند.
بازکردن یا تمیزکردن این بخش باید در محیط کنترلشده و توسط تکنسین آموزشدیده انجام شود؛ زیرا ورود یک ذره کوچک به کانکتور میتواند آسیب پرهزینهای ایجاد کند.
۵- نوسان برق یا اختلال منبع تغذیه
سورس لیزر فایبر برای رسیدن به توان نامی به برق پایدار نیاز دارد. افت ولتاژ، قطع لحظهای برق، اتصال نامناسب کابلها یا خرابی بخش AC/DC میتواند مانع رسیدن سورس به توان تنظیمشده شود.
برای دستگاههای توان بالا، بررسی تابلو برق، کابل، اتصال زمین، فازها و استابلایزر اهمیت بیشتری دارد.
۶- تنظیمات نادرست دستگاه
گاهی افت توان واقعی وجود ندارد و مشکل از تنظیمات فرایند است. تغییر اشتباه در توان فرمان، فرکانس، Duty Cycle، سرعت، فاصله نازل، فشار گاز یا موقعیت فوکوس میتواند نتیجهای شبیه کاهش توان سورس ایجاد کند.
این احتمال زمانی بیشتر است که مشکل بلافاصله بعد از تغییر فایل، تعویض اپراتور، بروزرسانی کنترلر یا تعریف پارامتر جدید آغاز شده باشد.
۷- خرابی داخلی سورس
اگر مسیر اپتیکی، چیلر، برق، کانکتورها و تنظیمات سالم باشند، احتمال خرابی داخلی مطرح میشود. ایراد در ماژول پمپ، درایور جریان، مدار تغذیه یا سیستم ترکیب پرتو میتواند مانع رسیدن خروجی به مقدار تعیینشده شود.
سورسهای چندماژوله ممکن است در صورت ازکارافتادن یک ماژول همچنان خروجی داشته باشند، اما توان نهایی آنها کمتر از مقدار نامی خواهد بود.
چگونه علت افت توان سورس لیزر فایبر را پیدا کنیم؟
برای عیبیابی بهتر، بررسیها را از سادهترین و کمهزینهترین موارد آغاز کنید:
- پارامترهای برش و درصد توان فرمان را کنترل کنید.
- شیشه محافظ، نازل و وضعیت فوکوس را بررسی کنید.
- دما، جریان آب و هشدارهای چیلر را کنترل کنید.
- پیامها و کدهای خطای سورس را ثبت کنید.
- ولتاژ ورودی و تابلو برق را بررسی کنید.
- سلامت اتصال QBH یا Q+ را بدون بازکردن غیراصولی کنترل کنید.
- توان واقعی خروجی را با پاورمتر کالیبره و توسط متخصص اندازهگیری کنید.
مقایسه توان نمایشدادهشده در نرمافزار با توان اندازهگیریشده در خروجی کمک میکند مشخص شود مشکل از داخل سورس است یا در مسیر انتقال پرتو است.
نکات ایمنی
سورس لیزر فایبر، هد خروجی و کابل فیبر نباید توسط افراد غیرمتخصص باز شوند. پرتو نامرئی لیزر فایبر، برق فشارقوی و انرژی ذخیرهشده در مدارها میتوانند خطرناک باشند. هنگام عیبیابی نیز باید تجهیزات حفاظت متناسب با طول موج و توان دستگاه استفاده شود.
نتیجهگیری
در پاسخ به سؤال «چرا توان سورس لیزر فایبر افت میکند؟» باید گفت که علت همیشه خرابی خود سورس نیست. آلودگی اپتیک، اختلال چیلر، بازتاب پرتو، نوسان برق، اتصال نامناسب فیبر و تنظیمات اشتباه میتوانند همان علائم را ایجاد کنند.
برای تشخیص دقیق افت توان سورس لیزر فایبر ابتدا موارد بیرونی و قابلکنترل را بررسی کنید. اگر توان اندازهگیریشده در خروجی سورس همچنان کمتر از مقدار نامی بود یا هشدارهای داخلی تکرار شدند، دستگاه باید توسط مرکز تخصصی و براساس دستورالعمل سازنده بررسی شود.