دستگاههای لیزر الکساندرایت معمولاً با طول موج 755 نانومتر کار میکنند و در کلینیکهای پوست و زیبایی، بهویژه برای کاهش موهای زائد و برخی کاربردهای پوستی، مورد استفاده قرار میگیرند.
به دلیل انرژی بالای پرتو و حساسیت چشم، استفاده از عینکهای معمولی، آفتابی یا محافظهای نامتناسب برای کار با این دستگاه کافی نیست.
عینک مناسب دستگاه الکساندرایت باید بهطور مشخص برای طول موج دستگاه، میزان انرژی خروجی و شرایط استفاده طراحی شده باشد.
در ادامه بررسی میکنیم این عینک باید چه مشخصاتی داشته، هنگام خرید چه مواردی را باید کنترل کنید و چرا انتخاب عینک مناسب دستگاه الکساندارایت براساس رنگ لنز اشتباه است.
ویژگیهای عینک مناسب دستگاه الکساندرایت
پوشش طول موج 755 نانومتر
مهمترین ویژگی عینک مناسب دستگاه الکساندرایت، پوشش دادن طول موج 755 نانومتر است.
روی فریم، لنز یا دیتاشیت عینک باید محدودهای نوشته شده باشد که طول موج 755 نانومتر را در بر بگیرد. صرف درج عبارتهایی مانند «عینک لیزر»، «عینک پزشکی» یا «عینک مخصوص لیزر مو» برای اطمینان از ایمنی کافی نیست.
چگالی نوری یا OD مناسب
OD یا Optical Density نشان میدهد لنز عینک تا چه اندازه شدت پرتو لیزر را در یک محدوده طول موج مشخص کاهش میدهد. عینک باید برای طول موج 755 نانومتر، OD متناسب با انرژی و مشخصات دستگاه داشته باشد.
نمیتوان یک عدد OD ثابت را برای همه دستگاههای الکساندرایت پیشنهاد کرد؛ زیرا میزان حفاظت موردنیاز به توان، انرژی پالس، مدت پالس، قطر پرتو و شرایط مواجهه بستگی دارد.
برچسب مشخصات و دیتاشیت معتبر
روی یک عینک مناسب و حرفهای باید محدوده طول موج و مقدار OD مشخص باشد. همچنین بهتر است محصول دارای دیتاشیت، اطلاعات سازنده و گزارش آزمون معتبر باشد.
عینکی که هیچ مشخصات فنی قابل بررسی ندارد، حتی اگر لنز تیره و ظاهر حرفهای داشته باشد، انتخاب قابل اعتمادی نیست.
پوشش کامل چشم و محافظ جانبی
پرتو لیزر فقط از روبهرو خطر ایجاد نمیکند و بازتاب آن از تجهیزات، قطعات فلزی، آینهها یا سطوح براق نیز ممکن است به چشم برسد. به همین دلیل، عینک باید چشم را از روبهرو و طرفین پوشش دهد، روی صورت ثابت بماند و فاصله باز زیادی در اطراف چشم ایجاد نکند.
فریم مقاوم، محافظ جانبی، طراحی پوشاننده و تناسب مناسب با صورت از ویژگیهای مهم عینک اپراتور هستند. همچنین لنز باید دید کافی برای انجام ایمن کار را حفظ کند.
آیا رنگ لنز معیار مناسبی برای انتخاب است؟
خیر. سبز، آبی، قرمز یا تیره بودن لنز بهتنهایی مشخص نمیکند که عینک برای دستگاه الکساندرایت مناسب است. رنگ ظاهری لنز ممکن است بین محصولات مختلف متفاوت باشد؛ اما معیار اصلی، محدوده طول موج، مقدار OD و مشخصات بررسی شده محصول است.
بنابراین عینکی را فقط به دلیل شباهت ظاهری با عینکهای موجود در کلینیک یا عبارتهایی مانند «مخصوص لیزر زیبایی» خریداری نکنید.
عینک دستگاههای دو طول موجی باید چگونه باشد؟

برخی دستگاههای کلینیکی فقط الکساندرایت نیستند و دو طول موج 755 نانومتر الکساندرایت و 1064 نانومتر Nd را ارائه میکنند.
در این شرایط، استفاده از عینکی که فقط 755 نانومتر را پوشش میدهد هنگام فعال بودن طول موج 1064 نانومتر کافی نیست. عینک باید:
- هر دو طول موج 755 و 1064 نانومتر را با OD مناسب پوشش دهد
- یا برای هر حالت دستگاه، عینک اختصاصی و تأییدشده جداگانه استفاده شود.
پیش از خرید باید مدل دقیق دستگاه و تمام طول موجهای قابل تولید آن بررسی شود.
تفاوت عینک اپراتور و محافظ چشم مراجعهکننده

عینک اپراتور باید ضمن ایجاد حفاظت کافی، امکان مشاهده محیط، کنترل دستگاه و حرکت ایمن در اتاق را فراهم کند. اما محافظ چشم مراجعهکننده ممکن است براساس محل درمان و دستورالعمل سازنده دستگاه، طراحی متفاوتی داشته باشد.
برای درمان نواحی نزدیک چشم، انتخاب محافظ بیمار باید توسط پزشک یا اپراتور آموزشدیده و مطابق پروتکل دستگاه انجام شود. استفاده خودسرانه از عینک اپراتور بهجای محافظ مخصوص بیمار یا انجام لیزر در نواحی نزدیک چشم بدون حفاظت مناسب خطرناک است.
چکلیست خرید عینک مناسب دستگاه الکساندرایت
پیش از خرید عینک لیزر این موارد را بررسی کنید:
- درج پوشش طول موج 755 نانومتر بر روی عینک محافظ لیزر
- تعیین مقدار OD برای محدوده موردنظر
- هماهنگی OD با دفترچه و مشخصات دستگاه
- پوشش 1064 نانومتر در دستگاههای دو طول موجی
- وجود دیتاشیت و اطلاعات سازنده
- درج مشخصات روی لنز یا فریم
- پوشش جانبی و کامل اطراف چشم
- فریم مقاوم و متناسب با صورت
- دید کافی برای فعالیت اپراتور
- نبود ترک، خراش یا آسیب روی لنز
عینک لیزر یک وسیله مصرفی دائمی نیست. در صورت آسیبدیدگی لنز، تغییر رنگ غیرعادی، شکستگی فریم یا ناخوانا شدن مشخصات، باید محصول بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
نتیجهگیری
عینک مناسب دستگاه الکساندرایت باید بهطور مشخص طول موج 755 نانومتر را پوشش دهد و OD آن براساس انرژی و مشخصات واقعی دستگاه انتخاب شده باشد. رنگ لنز، تیرگی شیشه یا عنوان تبلیغاتی محصول نمیتواند ایمنی آن را ثابت کند.
اگر دستگاه دارای دو طول موج الکساندرایت و Nd که به ترتیب شامل 755 و 1064 نانومتر است، باشد باید محافظ چشم هر دو محدوده را پوشش دهد.
بهترین روش، بررسی پلاک و دفترچه دستگاه و تطبیق آن با دیتاشیت عینک است. در صورت نامشخص بودن توان، طول موج یا OD موردنیاز، پیش از خرید باید با مسئول ایمنی لیزر، سازنده دستگاه یا تأمینکننده متخصص مشورت شود.