انتخاب عینک محافظ برای دستگاه IPL را نباید فقط براساس رنگ لنز یا ظاهر عینک انجام داد. برخلاف بسیاری از لیزرها که در یک طول موج مشخص کار میکنند، دستگاه IPL پالسهایی از نور شدید را در یک بازه نسبتاً گسترده از طول موجها منتشر میکند.
به همین دلیل، عینک مناسب دستگاه IPL باید برای تابش چندطولموجی طراحی شده باشد و محدوده خروجی واقعی دستگاه را پوشش دهد.
در ادامه بررسی خواهیم کرد که عینک اپراتور و مراجعهکننده دستگاه IPL باید چه ویژگیهایی داشته باشد، هنگام خرید چه اطلاعاتی را کنترل کنیم و چرا عینکهای لیزری معمولی همیشه برای IPL مناسب نیستند.
دستگاه IPL چه نوع نوری تولید میکند؟
IPL مخفف Intense Pulsed Light و به معنی نور پالسی شدید است. این فناوری برخلاف لیزر، معمولاً نور را در یک طول موج واحد منتشر نمیکند.
بلکه طیفی از طول موجهای مرئی و مادون قرمز نزدیک را تولید کرده و با استفاده از فیلترها، بخش مورد نیاز برای هر کاربرد انتخاب میشود.
برای نمونه، بازه عمومی بعضی سیستمهای IPL حدود ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ نانومتر معرفی میشود. اما محدوده دقیق هر دستگاه میتواند با توجه به مدل، هندپیس و فیلتر تغییر کند. بنابراین عدد درجشده روی یک عینک باید با مشخصات همان دستگاه تطبیق داده شود.
عینک مناسب دستگاه IPL چه ویژگیهایی دارد؟

1- مخصوص تابش چندطولموجی است
مهمترین ویژگی عینک مناسب دستگاه IPL پوشش طیف خروجی دستگاه است.
به همین دلیل، عینکی که فقط برای طول موج ۷۵۵، ۸۱۰ یا ۱۰۶۴ نانومتر طراحی شده است، الزاماً تمام تابش دستگاه IPL را پوشش نمیدهد.
2- استاندارد مرتبط با منابع نور شدید دارد
استاندارد ISO 12609-1:2021 الزامات محافظهای چشم و صورت اپراتور را برای منابع نور شدید مورد استفاده در کاربردهای پزشکی و زیبایی مشخص میکند.
این استاندارد مربوط به منابع ILS مانند IPL است و با استاندارد محافظت در برابر پرتو لیزر تفاوت دارد. ISO 12609-2 نیز راهنمای انتخاب و استفاده از این محافظها را ارائه میدهد.
هنگام خرید بهتر است علاوه بر نام IPL ، مدارک آزمایش، استاندارد محصول و مشخصات سازنده نیز بررسی شود.
3- اطراف چشم را بهخوبی میپوشاند
عینک اپراتور باید فریم پوشیده و نزدیک به صورت داشته باشد تا نور از کنارهها، بالا یا پایین وارد چشم نشود. در واقع محافظی که روی صورت لق میزند یا فاصله زیادی با پوست دارد، ممکن است پوشش کافی ایجاد نکند.
4- دید کافی برای اپراتور فراهم میکند
عینک اپراتور باید علاوه بر کاهش تابش خطرناک، دید کافی برای مشاهده پوست، هندپیس و محیط درمان ایجاد کند. میزان عبور نور مرئی یا VLT در این بخش اهمیت دارد. اما روشنتر بودن لنز نباید به قیمت کاهش محافظت تمام شود.
بنابراین ابتدا باید پوشش طیفی و میزان تضعیف مناسب تأیید شود و سپس میان گزینههای ایمن، عینکی با دید بهتر انتخاب شود.
تفاوت عینک اپراتور و مراجعهکننده IPL

عینک اپراتور
عینک اپراتور باید امکان مشاهده محیط و انجام دقیق کار را فراهم کند. ویژگیهای مهم آن عبارتاند از:
- پوشش محدوده خروجی دستگاه IPL
- فریم پوشیده و محافظ جانبی
- وضوح دید مناسب
- تناسب با صورت و امکان استفاده طولانیتر
- مقاومت در برابر نظافت و ضدعفونی طبق دستورالعمل سازنده
محافظ چشم مراجعهکننده
مراجعهکننده معمولاً به مشاهده محیط درمان نیاز ندارد؛ بنابراین میتوان از محافظ اختصاصی بیمار با عبور نور بسیار کم یا ساختار کاملاً پوشیده استفاده کرد. نوع دقیق محافظ باید براساس محل درمان و دستورالعمل سازنده دستگاه انتخاب شود.
در درمان نواحی صورت یا نزدیک چشم، استفاده از محافظ نامناسب میتواند خطرناک باشد. برای این نواحی باید دقیقاً از پروتکل دستگاه و محافظ مخصوص مراجعهکننده استفاده شود.
همچنین تمام افراد حاضر در اتاق، از جمله اپراتور و مراجعهکننده، باید پیش از فعالشدن دستگاه محافظ مناسب داشته باشند.
اگر میخواهید با تفاوت عینک اپراتور و مراجعه کننده بیشتر آشنا شوید ما به شما مطالعه مقاله «عینک اپراتور و مراجعهکننده در کلینیک لیزر چه تفاوتی دارند؟» در مجله فایند لیزر را پیشنهاد میکنیم.
آیا OD برای انتخاب عینک IPL کافی است؟
OD یا چگالی نوری نشان میدهد یک فیلتر در طول موج مشخص چه مقدار از شدت تابش را کاهش میدهد. این مشخصه مهم است، اما در دستگاه IPL نباید فقط یک عدد OD را بدون توجه به محدوده طول موج بررسی کرد.
برای انتخاب عینک مناسب دستگاه IPL باید مشخص شود که:
- مقدار تضعیف برای چه محدودهای اندازهگیری شده است؟
- آیا کل طیف خروجی دستگاه پس از نصب فیلتر را پوشش میدهد؟
- آیا سازنده دستگاه استفاده از آن را تأیید کرده است؟
در نتیجه، عبارتهایی مانند «OD بالا» یا «عینک مخصوص لیزر» بهتنهایی برای اثبات سازگاری با IPL کافی نیستند.
چکلیست خرید عینک مناسب دستگاه IPL
پیش از خرید این موارد را بررسی کنید:
- محدوده طیفی خروجی دستگاه و هندپیس را از دفترچه یا دیتاشیت پیدا کنید.
- نوع فیلترهای دستگاه و طول موج هر فیلتر را بررسی کنید.
- مطمئن شوید روی عینک یا دیتاشیت آن عبارت IPL یا ILS درج شده است.
- محدوده محافظتی عینک را با تمام خروجیهای قابلاستفاده دستگاه مقایسه کنید.
- استاندارد، گزارش آزمون و مشخصات تولیدکننده را کنترل کنید.
- عینک جداگانه و مناسب برای اپراتور و مراجعهکننده تهیه کنید.
- فریم، لنز و پوششهای عینک را پیش از هر بار استفاده بررسی کنید.
- از عینک ترکخورده، خشدار، لق یا فاقد مشخصات فنی استفاده نکنید.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب عینک IPL
یکی از رایجترین اشتباهات، انتخاب عینک براساس رنگ لنز است. رنگ نارنجی، سبز یا تیره بهتنهایی نشاندهنده محدوده محافظتی عینک نیست.
اشتباه دیگر شامل استفاده از عینک آفتابی، خرید عینک بدون دیتاشیت، استفاده از یک عینک برای دستگاههای مختلف و انتخاب محافظ مخصوص یک طول موج لیزری برای دستگاه IPL است.
همچنین عینک محافظ نباید باعث ایجاد حس ایمنی کاذب شود. حتی هنگام استفاده از محافظ مناسب نیز نباید مستقیم به فلش، خروجی هندپیس یا بازتاب شدید نور نگاه کرد.
نتیجهگیری
در پاسخ به سؤال «عینک مناسب دستگاه IPL چیست؟» باید گفت بهترین انتخاب، یک عینک اختصاصی IPL است که محدوده محافظتی آن با طیف خروجی دستگاه، فیلترها و دستورالعمل سازنده هماهنگ باشد.
عینک مناسب دستگاه IPL فقط یک لنز تیره یا عینک لیزری معمولی نیست. پوشش چندطولموجی، استاندارد معتبر، محافظت جانبی، دید مناسب اپراتور و انتخاب محافظ جداگانه برای مراجعهکننده از مهمترین معیارهای خرید هستند.
اگر اطلاعات طیفی دستگاه یا عینک مشخص نیست، پیش از استفاده باید از سازنده، تأمینکننده معتبر یا مسئول ایمنی تجهیزات نوری راهنمایی گرفت.